Жаңалықтар - 2022 Қазақстанның сыртқы саудасының жаңа болашағы

2022 Қазақстанның сыртқы саудасының жаңа болашағы

Ұлттық экономика министрлігінің мәліметі бойынша, Қазақстанның сауда көлемі 2022 жылы бұрын-соңды болмаған рекордты – $134,4 млрд құрады, бұл 2019 жылғы $97,8 млрд деңгейінен асып түсті.

Қазақстанның сауда көлемі 2022 жылы бұрын-соңды болмаған 134,4 миллиард долларға жетіп, эпидемияға дейінгі деңгейден асып түсті.

sdtrgf

2020 жылы бірқатар себептерге байланысты Қазақстанның сыртқы саудасы 11,5%-ға қысқарды.

Мұнай мен металдардың өсу тенденциясы 2022 жылы экспортта айқын байқалады. Дегенмен, сарапшылар экспорт максималды деңгейге жеткен жоқ деп отыр. ҚазАқпарат тілшісіне берген сұхбатында Қазақстан экономика институтының сарапшысы Ернар Серік былтырғы өсімге шикізат пен металл бағасының өсуі басты себеп болғанын айтты.

Импорт жағынан алғанда, салыстырмалы түрде баяу өсу қарқынына қарамастан, Қазақстанның импорты алғаш рет 50 миллиард доллардан асып, 2013 жылы орнатылған 49,8 миллиард доллар рекордын жаңартты.

Ернар Серік 2022 жылы импорттың өсуін шикізат бағасының өсуіне, эпидемияға байланысты шектеулерге байланысты жоғары әлемдік инфляциямен және Қазақстанда инвестициялық жобаларды жүзеге асырумен және оның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін инвестициялық тауарларды сатып алумен байланыстырды.

Еліміздегі жетекші экспорттаушылардың үштігінде Атырау облысы көш бастап тұр, елордасы Астана 10,6% екінші орында, Батыс Қазақстан облысы 9,2% үшінші орында.

Өңірлік тұрғыда еліміздің халықаралық саудасында Атырау облысы 25% (33,8 млрд доллар) үлесімен көш бастап тұр, одан кейін 21% (27,6 млрд доллар) Алматы қаласы және 11% (14,6 млрд доллар) Астана қаласы тұр.

Қазақстанның негізгі сауда серіктестері

Серік 2022 жылдан бастап елдің сауда ағыны біртіндеп өзгергенін, Қытайдың импорты Ресейдікіне дерлік сәйкес келетінін айтты.

"Ресейге бұрын-соңды болмаған санкциялар әсер етті. 2022 жылдың төртінші тоқсанында оның импорты 13 пайызға қысқарды, ал Қытай импорты дәл осы кезеңде 54 пайызға өсті. Экспорт жағынан біз көптеген экспорттаушылар Ресей аумағын айналып өтетін жаңа нарықтар немесе жаңа логистикалық бағыттарды іздеп жатқанын көріп отырмыз, бұл ұзақ мерзімді әсер етеді", - деді ол.

Өткен жылдың соңында Қазақстан экспорты бойынша Италия (13,9 млрд доллар) көш бастап тұрса, екінші орында Қытай (13,2 млрд доллар) тұр. Қазақстанның тауарлар мен қызметтердің негізгі экспорттық бағыттары Ресей (8,8 млрд доллар), Нидерланды (5,48 млрд доллар) және Түркия (4,75 млрд доллар) болды.

Серік Қазақстан Түркі мемлекеттері ұйымымен көбірек сауда-саттық жүргізе бастағанын, оның ішінде Әзірбайжан, Қырғыз Республикасы, Түркия және Өзбекстанның елдің сауда көлеміндегі үлесі 10 пайыздан асатынын айтты.

ЕО елдерімен сауда да соңғы жылдардағы ең үлкен және биылғы жылы өсуді жалғастыруда. ҚР Сыртқы істер министрінің орынбасары Роман Василенконың айтуынша, Қазақстанның сыртқы саудасының шамамен 30%-ы ЕО үлесіне тиесілі және 2022 жылы сауда көлемі 40 млрд доллардан асады.

ЕО-Қазақстан ынтымақтастығы 2020 жылдың наурыз айында толық күшіне енетін және экономика, сауда және инвестиция, білім және ғылыми зерттеулер, азаматтық қоғам және адам құқықтарын қоса алғанда, ынтымақтастықтың 29 саласын қамтитын кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісімге негізделген.

«Өткен жылы біздің еліміз сирек кездесетін металдар, жасыл сутегі, аккумуляторлар, көліктік-логистикалық әлеуетті дамыту, тауар жеткізу тізбегін әртараптандыру сияқты жаңа салаларда ынтымақтасады», - деді Василенко.

Еуропалық серіктестермен осындай индустриялық жобалардың бірі – 2030 жылдан бастап 3 миллион тонна жасыл сутегін өндіріп, ЕО-ның өнімге деген сұранысының 1-5 пайызын қанағаттандыратын Қазақстанның батысында жел және күн электр станцияларын салуға арналған «Svevind» швед-неміс компаниясымен құны 3,2-4,2 миллиард доллар болатын келісім.

Қазақстанның Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдерімен саудасы 2022 жылы 28,3 миллиард долларды құрады. Тауар экспорты 24,3 пайызға өсіп, 97 миллиард долларға, импорт 18,6 миллиард долларға жетті.

Еуразиялық экономикалық одақтағы елдің жалпы сыртқы саудасының 92,3%-ы Ресейдің үлесіне тиеді, одан кейін Қырғыз Республикасы – 4%, Беларусь – 3,6%, Армения – 0,1%.


Жіберу уақыты: 2023 жылдың 11 сәуірі